Kachin Channel: htunghking

Showing posts with label htunghking. Show all posts

03 October, 2018

Shiga 8:41 PM

Nlung Nnan sha Wunli la Manau Poi N-galaw Sai Lam Daw Dan

Logo

Nlung Nnan sha Wunli la Manau Poi hpe jahkring da sa na re lam dai ni Manau Wang kaw zuhpawng galaw ai hta daw dan sai re.Dai hta e Mung Shawa a Myitra hpe manu shadan ai WHG Slg ni/Bawsang (5) kaw na Ningbaw ni /Dat kasa ni /Ninghpum Slg ni/Ramma ni /Nlung nnan poi shabyin sha tai committee ni rau jawm daw dan ai lam re hpe chye lu ai.

ေကာက္သစ္စားမေနာင္ပြဲျပဳလုပ္မည့္ အစီအစဥ္အေပၚ ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္၍ သေဘာထား ရယူျခင္းကို ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ စီတာပူမေနာင္ဝင္း မေနာအိမ္ေတာ္မွာယေန႔ ျပဳလုပ္ ခဲ့ၿပီး တက္ေရာက္လာသူအမ်ားစုမွာ ကန္႔ကြက္မဲေပးၾကေသာေၾကာင့္ မေနာင္ပြဲအစီအစဥ္ကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကခ်င္႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈအသင္း ဗဟိုေကာ္မတီ ဥကၠဌ ဦးထံုဖူးဒဂုဏ္ ကေျပာသည္။

“တခ်ိဳ႕က (မေနာင္ပြဲ) လုပ္ဖို႔ေျပာတယ္၊ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မလုပ္ဖို႔ေပါ့၊ မေနာင္ကတဲ့အစီအစဥ္ ကို ျဖဳတ္လိုက္ဖို႔ တင္ျပတာလည္းရွိတယ္၊ လုပ္ျခင္း မလုပ္ျခင္းရဲ႕ အက်ိဳးအျပစ္ေတြကို ေဆြးေႏြးၾကတယ္၊ ေနာက္ဆံုး ဆႏၵမဲ ေကာက္ယူေတာ့ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က ရပ္နားလိုက္ဖို႔ သေဘာထားေပးၾကေတာ့ မေနာင္ပြဲက်င္းပမယ့္ အစီအစဥ္ကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တာပါ” ဟု ၎ကဆိုသည္။

အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲ သို႔ ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ဇိုင္ဝါး၊ ေလာ္ေဝၚ၊ လခ်ိတ္၊ လီဆူႏွင့္ ရဝမ္ စတဲ့ စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲမ်ားမွ ဥကၠဌမ်ား အတြင္းေရးမွဴးမ်ား ပါဝင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း သံုးဆယ္ေက်ာ္ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြး သေဘာထားေပးခဲ့ၾကၿပီး ဂ်ိန္းေဖါ့ စာေပႏွင့္ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႔ကေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္တက္ေရာက္ျခင္းမရွိပဲ ခြင့္တိုင္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း ဦးထံုဖူးဒဂံုက ေျပာသည္။

ရိုးရာေကာက္သစ္စားမေနာင္ပြဲ (Nlung nnan sha Manau Poi) က်င္းပမည့္အေပၚ ကခ်င္လူထုၾကားတြင္ ယခုအခ်ိန္တြင္ မျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း ကန္႔ကြက္မႈမ်ားစြာျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အခ်ိဳ႕ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕မ်ားက မေနာင္ပြဲအစီအစဥ္ကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း စာထုတ္ျပန္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။

Kachin Waves ,Kachin Youth Movement

Jau Bu 0

25 August, 2018

MYU SHA LAM 8:47 PM

Japan Mungdan hta Jinghpaw Ni " KRAW DUN MANAU" Nau ကခ်င္-ဂ်ပန္ ရင္တြင္းဆက္ႏြယ္ မေနာပြဲေတာ္

ဂ်ပန္က ကခ်င္ မေနာပြဲ ျမင္ကြင္းစံုပါ။ ကခ်င္စစ္ေရွာင္ ျပည္သူမ်ား ေဖးမကူညီေရးေကာ္မတီ (ဂ်ပန္) နဲ႔ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံ နာဂိုယာၿမိဳ႕ အနားက မတ္ဆုဆာကာ၊ မီကန္း က ေဒသခံေတြနဲ႔ NPO PEACE Mei Ken အဖြဲ႕ ပူးေပါင္းၿပီး ဒီပြဲကို အဲဒီမွာ ၂ ရက္ တာ က်င္းပၾကေနၾကပါတယ္။

ဒီပြဲေတာ္ကို “ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအေရးကိုအားေပးေသာ လြတ္ေတာ္အမတ္မ်ားသမဂၢ” အဖြဲ႕ ဥကၠ႒ လြတ္ေတာ္အမတ္ မစၥတာ နာကာဂါဝါ မာဆာဟာရုနဲ႔ Mie Ken ေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး မစၥတာ Mr. တာေကးဂါမိ အပါအဝင္ ေဒသခံေတြနဲ႔ အတူ ျပည္တြင္းျပည္ပ ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီပြဲေတာ္ကေန ကခ်င္စစ္ေရွာင္မ်ားအေၾကာင္း ကမာၻကို တင္ျပႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္တယ္လို႔ ပြဲက်င္းပသူေတြက ဆိုပါတယ္။

#ဘီဘီစီျမန္မာပိုင္း #ကခ်င္ #မေနာပြဲေတာ္ #Kachin #Manaw_Festival #Japan #ဂ်ပန္

ဓာတ္ပုံ - Hkun li

Manau Sumla Video ni hpe N DAI kaw sa yu ga.

Kachin Channel 0

21 August, 2018

Labau 9:57 PM

"Shanhpyi Laika"

"Nang sa wa yang, Tora mare na Karku kaw ngai tawn da ai palawng galu mung, laika ni mung grau nna shanhpyi laika (the parchment) ni hpe la sa wa rit. (II Timohti. 4:13)"

Ndai gaw shanhpyi laika hte seng nna shawng mu hti hkrup ai laika re ai. Ndai shanhpyi laika gaw sagu hte bainam hpyi hta ka da ai re ai lam chye lu ai.
Anhte Chyurum Wunpawng Sha ni gaw laili laika ngu ai n lu ai sha, shaning hkying hku nga lai wa saga ai. Ya anhte ka lang ai Jinghpaw laika gaw American Hkalup Hpung Sasana Sara kaba Ola Hanson gyin shalat da ya ai laika rai nna 1895 ning, May shata praw 5 ya shani tara shang laika byin wa sai. Ndai lam hpe anhte yawng chye saga ai.

Ning rai, laika lu ai hpang hkrat ai amyu ngu ai hpe nkam hkam, ninghkap nna "Anhte laika ngu ai lu la ai gaw, majoi shing-ra prat kaw nna me rai sai. Raitim dai laika gaw shanhpyi hte ka da ai majaw ginru ginsa hkrun lam hta ju sha kau sai" ngu tsun nga ga ai. Dai lam hte seng nna mahkawn mangwi (Hymn) laika buk hta ka bang nna daini du hkra mahkawn nga saga ai.

Dai rai yang, anhte shanhpyi laika kaja wa lu yu saga ai kun? Dai laika hpe kadai amyu kaw na lu la ai i? Shing nrai anhte nan ka shalat ai kun? ngu ai hpe myit yu hpa re ai. Laika hte seng nna mungkan labau hte yu ai shaloi shawng nnan sumari masha ni gaw tinang tsun mayu ai hpe sumla hte ka madun ai Pictographic Symbols ngu ai kumla ni hpe ka lang ma ai. Dai sumla shing nrai kumla ni gaw nsen langai hpra pru wa ai. Dai laika ni hpe kya ai ga tawng hkumpup hta jut masum re ai masen arai hte ka ai. Dai majaw kumla laika ni gaw pala nchyan hte bung ai ngu nna Cuneiforms ngu shamying ma ai. Dai ten gaw (B.C 4000) hkan e re ai.

Miwa ni gaw mungkan hta maisau shawng galaw chye ai amyu re ai lam chye lu ai. Shanhte maisau garai n chye galaw ai ten hta shanhte a laika ni hpe kawa chyen ni hta ka ai. Anhte sumla hkrung ni hkan mung mu lu ai.
Anhte ju sha kau sai ngu tsun ai laika gaw shanhpyi laika re ai nga tsun ai. Kaning re ai laika re ai kun? Sinna ni a kumla laika kun? Miwa ni a laika zawn re ai kun? Shing nrai anhte nan gyin shalat ai laika kun? Ndai gaw myit yu ai lam sha re ai.

Ji wa ni hkai ginlen ai labau hta ginru ginsa lam ni hpe woi awn matsun madun na matu hpaji majan gaw Hkinlum Nawng Mahkawn (sh) Hkinlum Htu Shan re nga ai. Raitim shi hte rau laili kaika lawm hkrat wa ai lam n tsun ai. Tsun ga nga yang "laika" ngu ai ga hkaw ga din mung n lawm ai. Laika ngu ai hpe pyi n chye tsun ai.

Ndai lam ni hpe sawn shachyaw yu ai shaloi sinna sasana sara ni la sa ai chyoipra ai Chyum Laika hta lawm ai "Shanhpyi Laika" ngu ai hpe na la nna bawnu grai sam ai marai langai ngai n kam hkam ai myit hte "Anhte gaw ju sha kau sai" ngu tsun shapraw dat ai rai na re ngu mahtai shapraw lu ai.
Ju sha kau nna laika nlu mat ai mi rai rai, moi kaw nna laika ngu ai lu nan nlu ai amyu mi rai rai ya daini gaw laika lu la sa ga ai. Karai Kasang jaw ya ai laika ngu tim mai ai.

Tsam mari lu la ai tinang a laika hpe jawng hkan tara shang sharin na ahkaw ahkang hkrat sum ai majaw Jinghpaw Laika hpe mung masha shagu n chye mat ai. Grau nna, ma ni, hti pyi n chye hti mat sai.
Raitim daini gaw lam hpaw magang wa sai hte hpaw da ai lam hta ndut ndang hkawm sa shakut na gaw anhte a lit rai sai.

Ya anhte lu la ai laika a majaw, daini anhte Wunpawng sha ni ndai daram kahkyin gumdin nga ai re ai hpe kadai mung nyet kau lu na nrai. Ndai laika gaw kaning re ai lam, labau, ga shagawp, sumrai, sumroi, mahkawn hpe mung ka lu ai laika re ai.

Dai majaw jahten kau na, gram kau na, jat bang na hpe garai n myit ai sha, ya ka nga ai hku nan masha shagu chye hti, chye ka hkra sharin ya na, tinang a shani shagu na nga pra lam hta ndai laika nlawm nmai jai lang ai madang du hkra shawng shakut shaja na mahtang she anhte a lit kaba re ngu kam nngai law.

Hkasha Uma Awng
(2015-16, Hpaji ladaw shaning hta shapraw ai Chyurum shalat Magazine hta lawm ai Sumroi langai mi )

Chyurum Shalat Magazine

Kachin Channel 0

19 August, 2018

htunghking 8:14 PM

HTUNGHKING NINGLI BRANGLANG MASA ( Cultural Globalization)

Asak mali ning jan sha naw re ai laika ka ai wa a kasha lani mi hta, “awa, underground aka le” nga tsun let, galau manai dan ai. Ndai underground aka ngu ai gaw Wunpawng sha gara bawsang a htunghking ningli kaw mung n lawm nga ai. Kara kaw na, kade a htunghking re pyi n chye ai. Dai hpe mali ning jan sha naw re ai ma kasha wa kaning rai chye lu a ta? Htunghking ningli branglang masa a majaw nan rai nga ai.

Branglang Mungkan Masa ngu ai hpa rai ta? N dai branglang mungkan masa hpe ga hkum langai, ga yan langai hte sha lachyum shaleng na matu yak nga ai. Htunghking ningli(Culture), mung masa( Politics), sut masa( Economic), jasat masa ( Ideology) hte kaga lam amyu myu gaw ndai branglang mungkan masa a lawnglam ni nan rai nga ma ai. Dai majaw, yawng a matu teng teng byin nga ai mabyin gaw asan brang lang rai mat ai lam, madin malai ngu ai mi n nga mat ai sha kara de mung du, hkrawn, chyam bra wa ai mabyin masa nan rai nga ai. Dai majaw, laika ka ai wa hku nna ndai Ingalik ga “globalization” ngu ai hpe “branglang mungkan masa” ngu Jinghpaw ga hku lachyum gale da nngai. Tsun mayu ai gaw, mungkan gaw “madin kumba nnga, dinghkrai ip lam nmai da, dam lada mungkan ndai, nam mare kaji langai zawn sha tai mat wa ai” lachyum nan rai nga ai. Mare baw de nna marawn dat yang, mare mai de na lu ai mare kaji zawn byin nga ai mungkan a mabyin masa gaw branglang mungkan masa-globalization nan rai nga sai.

Dai zawn, branglang byin mat ai, madin kumba nnga, jarit lamu ga hte pat da lu ai lam nnga hkra chyam bra, hkrawn du lawan ai mabyin masa kaw, htunghking ningli mung lawm nga ai. `Htunghking Ningli gaw amyu langai mi a masat kumla “Identiy” nan rai nga ai. Htunghking ningli mat ai hte dai amyu hpe tam n mu mat sai. Mying sha grin nga tim, dai mying a madu hpe tam n mu mat ai shaloi, dai amyu gaw asak hkrung nga tim si mat ai amyu sha a tai na rai nga ai. Dai ni na branglang mungkan masa a prat ladaw hta, Wunpawng sha ni zawn amyu kaji “indigeneous people” ni a htunghking ningli, maka kumla ni gaw Amerikan masha ni zawn amyu kaba ni a htunghking ningli maka sat lawat ni e jahkrit shama hkrum nga ai. N-gun ja ai ni ka-up nna, n-gun kya ai ni hpe magap shamat kau chye ai gaw branglang mungkan masa a sat lawat langai mi nan rai nga ai. N-gun rawng ai ni mare ka-ang de shara kashun la nna, n-gun kya ai ni mare shingnawm de yen ra ai tsin-yam mung branglang mungkan hta adan aleng mu lu ai sat lawat langai mi rai nga ai. Htunghking ningli ngu ai hta, amyu ga, laili laika, matsun maroi maumwi mausa, htung lai ningli ni lawm nga mali ai.

Htunghking Ningli Branglang Masa hpe Ginlen shalai ya ai lam ni

Dan leng dik ai lawnglam lahkawng nga ai. Dai gaw Media hte Aga-language rai nga ai. Media ngu ai hta TV, Radio, Setalite, Shi laika, Sumla hkrung, Interner network, website ni lawm nga ai. Ndai ni gaw mungkan ting hte seng ai shiga, mabyin masa ni hpe mungkan jut magup de htawn shabra, shachyam ginlen ya nga ma ai. BBC, VOA, CNN ( Cable News Network), AP (Associated Press) UPI ( United Press Unternational), AFP (Agence Frence-Press), Reuters zawn re ai shiga shabra hpung ni hte kaga ni law law mung nga nga ai. Jinghpaw mung, Myen mung kaw sha mi nga tim, anhte a asak hkrung lam hpe Sinna ga na Media ni e she wushoi jum da ai zawn rai nga ai. Ndai media ni hku nna, anhte gaw bu hpun sumli ai lailen, ka manawt hpan amyu myu, nga sat nga sa lai amyu myu, byin masa amyu myu hte kaga lam amyu myu hpe mu la, na la let, hkan hta la, hkan galaw shakut rai nga ga ai. Dai majaw, sarakaba Kunle tsun ai gaw, “htaw sinna ga de princess Diana labu chyen mi kadoi ga yang, nang kaw anhte Wunpawng num ni mung kadoi ga ai” nga tsun nu ai. Sinna masha ni kaning rai buhpun ai, kaning rai nga pra ai ngu ai hpe Sinna ga de sa nga nna n sharin la, n hka ja la ra ai sha, tinang a n ta kaw na Satellite TV, snr. Internet Website ni kaw na sharin la, mu la lu nga ai. Radio nsen shapoi ai hta na lu ga ai. Shi laika ni kaw na chye lu nga ga ai.

Aga hte seng nna bai yu yu ga.

University of Hawaii kaw na Globalization hte seng nna sawk sagawn ai ni hku nna, aga ni a chyam bra ai a ningpawt hpe lam (5) hku masat ma ai. (1) Number of Languages: Mungkan shara shagu hta shaga lang ai ga ni htum ma wa nga ai lam gaw, n-gun ja ai htunghking ningli langai paw pru ka-up wa na maka kumla re ngu tsun ma ai. (2) Movement of people: Bu htawt ai masha ni gaw tinang du ai shara shagu de tinang a aga ni hpe lawm shaga bang wa ma ai. Dai majaw, bu htawt ai lam gaw aga chyam bra lam a ningpawt ninghpang langai mi bai tai wa sai. (3) Foreing language learning and tourism. Maigan ga sharin hka ja ai lam hte maigan bu hkawm ai lam ni a majaw mung, amyu mungdan lamu ga jarit hte htunghking ningli shinggan ni e aga ni chyam bra lu nga ai.(4) Internet language. Internet ngu ai Computer tsip hku nna matut mahkai shi ga la ai lam gaw, mungkan hpe lawan dik ai hku hte ngang grin ai hku shi ga jaw, matut mahkai hkat lu shangun nga ai hta aga ni hpe ginlen shabra ya nga ai.(5)Mungkan ting hte seng ai hpuntang hpaji laika amyu myu dip shabra ai lam ni kaw na aga ni chyam bra wa lu ai nga tsun da ma ai. Kaning re lam ni a majaw mi rai rai, amyu kaba ni a ga ni chyam bra wa nna amyu kaji ni gaw tinang a ga hpe manu dan ai hku nmu mada, yu kaji re ai de du shangun lu ai hkrit hpa gaw, htunghking ningli branglang mungkan masa a ningtuk balen langai mi nan rai nga ai. Dai majaw, aga hte seng nna sawk sagawn ai ni hku nna gaw, aga ni a maka shawng lam hte seng nna lawu de na hte maren tang madun tawn da ma ai. Ga hpan 65 hpe sha wan 10 jan ai mungkan masha ni tsun shaga lang nga ma ai. Ga hpan 45 hpe sha jawng laika sharin gawk kata teaching medium hku tsun shaga jai lang nga sai, nga ma ai. Shing rai nna, aga ni si htum ma wa nga ai. Ga hpan 426 gaw mat mat na hkyen nga sai, nga ma ai. Sawn maram da ai hku nga yang, 2100 ning du ai shaloi, ga hpan 7148 a ka-ang hkup gaw mat ma na re nga tsun da ma ai. Ndai masa lam mung, htunghking ningli branglang mungkan masa a ningtuk balen majaw nan rai nga ai.

Wunpawng Sha ni hte Htunghking Ningli Branglang Mungkan Masa

Moi gaw, Wunpawng num ni labawp shakra nna labu bu ai mu jang, dai num kasha hpe grai sele se ke num hku, sari n nga ai num hku she masat ai. Dai ni gaw labawp sha n-ga, magyi ka-ang, dangbau daw pyi mu mada hkra labu bu ai ni, n bawng ai sinda hpe bawng hkra, n dawng ai hpe dawng hkra, bu hpun sumli wa sai. Jean labu chyat hte matep shachyat dan wa masai. Wunpawng sha ni a sari sadang hpring, shingni makaw majing rai nga ai lailen ningli, bu hpun sumli lam, tsun shaga lam ni gaw, maigan amyu kaba ni a len ningli kata de ndum shami nre sha, adan aleng lup shang makoi mat wa nga ai.Ramma ni kyang lailen htenza ma wa sai. Kanu kawa, myit su salang ni a man e sumnung shingdi ai hku hkawmsa, tsun shaga ai manu dan lailen ni n dum shami mat mat wa nga ai. Ndai hpe pat shingdang n lu nga sai. Ka manawt ai lam hta mung, htawng ka sha n chye ka, kai ji sha n chye byu tim, Disco, Aerobate, hip- hop, hte underground zawn re ka manawt lai ni hpe dai ni na ramma ni kung kyang ma ai. Ndai ka manawt hpan ni gaw Wunpawng sha ni a htunghking ningli kaw n rawng ai. Raitim, anhte chye nga ga ai. Amerika ga de nna sa mu la wa ai mung nre, sa sharin la ai mung n re, anhte a buga kaw chyam bra du shang wa ai hpe hkap chye la ai she re. Masha n kau mi, tinang a aga, htunghking ningli ni hpe yu kaji, nyeng n nawn, manu n kam shadan nna, maigan ga, maigan htunghking ni hpe mahtang htang kaba, myit manoi let hkan nang mazing wa nga ga ai. Tinang a matsun maroi, labau maumwi ni hpe n kam lek mat ai ni nga wa sai. Amyu kaba ni a lailen ni kade wa hkrit ra a ta? Dai ni Miwa shat mai, Miwa lailen nga yang, kaji kaba ngu na chye na ai. Chye sha ai. Anhte a htunghking lusha nga yang pyi nchye ai ni law law rai na re. Hkoize n chye lang ai n nga ai daram rai nga ai. Galoi ten kaw nna kaning rai, ndai hku byin wa sa ta? Anhte n dum dat na ga ai. Dai gaw htunghking ningli branglang masa hta lawm nang lwi shang wa sai nrai ni? Ndai tang madun lai wa sai lam ni gaw law law kaw na ga shadawn hku sha tang madun ai lam re.

SHALOI GAW ANHTE KANING RAI NA?

Branglang mungkan masa a laru hpe mung, dai hte maren htunghking ningli branglang masa a ningtuk balen ni hpe mung, pat shingdang, ninghkap shakut tim byin lu ai baw n rai nga ai. Hkum sa wa! ngu ninghkap kau n lu nga ai. Branglang mungkan masa hta, mungkan masha ni gaw sa du hka ja ai hta, sa wa ai hpe hkap hkrum kadup ra ai lit kaba lu wa sai. Du shang wa ai lam lama ma hpe ginra madu ni hku nna kaning di shara jaw na, kaning rai hkap htan na ngu ai mahtang anhte galaw ra ai lit kaba rai nga mali ai. Tinang a amyu ga hpe manu shadan jai lang ga, ngu ai hte maigan ga n shaga ga, ngu ai lam nrai nga ai. Dai ni Miwa ga, English ga chye shaga ai ni mungkan shara magup hkawm tim hpa dut dang lam nga na nre. Dai majaw, maigan ga n sharin, n shaga ga, ngu ai gaw, branglang mungkan masa hpe ninghkap shakut ai lachyum rai wa ai majaw nmai byin lu ai lam n rai nga ai. Byin ging ai lam gaw, maigan ga mung chye hkra sharin ga, shaga ga. Tinang a amyu ga hpe mung paw tum hkren chye na hkra tsun shaga ga. Maigan htunghking, ka manawt lailen ni hpe mung chye tawn ga.Raitim, tinang a htunghking, ka manawt lai ni hpe mung n shamat ai sha, sharin hka ja, makawp maga ga. Masha n kau mi gaw ndai branglang mungkan masa prat ten hta, mungkan masha ni gaw amyu sha “national identity” hku asak hkrung ai n re sha, masha hku sha asak hkrung mai ai, mung nga ma ai. Raitim, mabyin masa yawng hpe maram yu yang, masha hku sha asak hkrung na nmai nga ai. Tinang kadai re, hpa baw re ngu ai tinang a laksan masat kumla “identity” hpe tek manat let asak hkrung na mahtang ahkyak kaba tai nga sai. Anhte kadai rai nga ai ngu ai hpe n-gup hte sha tsun ai hte n shaleng lu nga ai. Anhte a htunghking ningli, matsun maroi labau maumwi, htung lailen, aga ni e gawgap shabawn da ai anhte a masat kumla hpe nmai tat na ga ai. Htunghking ningli ngu ai kaw pyi, Jinghpaw ga shaga ai masha shagu, Loavoa ga shaga ai masha shagu hpe Jinghpaw re, Laovao re ngu n mai tsun nga ai. Anhte amyu ni law law Ingalik amyu nrai tim Ingalik ga chye shaga ai hpa she rai nga ai. Dai majaw, grau ahkyak ai gaw, anhte a htunghking ningli; num wawn numla, num jaw num ya, matut mahkai hku hkau maka hte ka manawt dingsawt ni mahtang anhte a masat kumla shapraw ai hta ahkyak madung nga mali ai. Anhte a dai masat kumla ni hpe tinang hte yep yep kyem da lu ai rai yang, Amerika ga de raitim, Wunpawng Jinghpaw sha ni a masat kumla hku asak hkrung mai nga ai. Anhte kadai re ngu ai hpe madun lu na gaw ndai htunghking ningli branglang masa a laru hkaleng hta pyau shawaw tawn hkrum ai amyu kani ni a n mai hprai ai lit kaba nan rai nga mali ai law. Samuel Huntington wa tsun ai hta, “Dai ni na mungkan hta, Nang hpa baw rai n ta?”- What are you? ngu ai ga san mahtang ahkyak lareng tai sai, nga ai. Ndai ga san a mahtai hpe anhte a ngang kang ai masat kumla “Identity” hte sha mahtai jaw lu na rai nga ai, nrai ni?

Lagai Zau Nan

Kachin Channel 0

14 August, 2018

Labau 6:27 PM

Jiwoi Jiwa Prat Nat Jaw Jau ai Lam

Moina Jinghpaw N-ta / Photo : KLN

Jiwoi jiwa nat jaw prat ten hta Jaiwa, Dumsa ngu ai nat sara kaba ni gaw, anhte Pawng Yawng sha ni a nga sat nga sa lam hta grai ahyak ai hku shang lawm lai wa sai ni rai ma ai.

Raitim daini na aten hta gaw, Hkristan, Bukda makam de malawng maga shang gale mat sai hte maren, dai htung hking ni mung prai mat ma wa ai daram rai mat sai. Manau poi kaba dum ai hkan pyi moi prat na zawn Jaiwa kaba ni nat ga tsun majai let labau hkai ai lam hpe mu lu na matu grai yak mat wa sai rai nga ai.

Pawng Yawng Jinghpaw sha ni a labau hta Hpanwa Ning Sang, Chye Wa Ning Chyang ngu ai hpan madu nga ai lam hpe hkai tsun ma ai. Raitim, jaw jau hkungga nawng ai lam hpe gaw, jiwoi jiwa nat ni hte kaga nat ni hpe sha madung tawn na galaw ma ai.

Moi jiwoi jiwa ni gaw nat ni hpe shut kau na grai hkrit ma ai. Machyi makaw, si hkrung si htan lam, hkailu hkaisha, num wawn num la lam ni yawng hta nat ni a ra sharawng ai lam hpe shawng chye lu, hkan sa lu na matu shakut ma ai. Dai majaw nat ni hte matut mahkai lu ai, nat ni a ra ai lam hpe chye majai ya lu ai, hkungga jaw ya lu ai Dumsa, Myihtoi kaba, ni hpe grai ahkyak ai shara hta tawn da ma ai.

Jaiwa, Dumsa kaji kaba, Myihtoi, ngu nna byin wa na matu gaw loi ai lam n rai nga ai. Hpaji rawng, na latsun su, matsing sumhting lu ai nyan rawng ai, dingman kangka ai ala ni she mai galaw ai. Num ni galaw na ahkang n lu ma ai. Shaning law law sharin achyin la ra ai amu mung re. Yawng a hkungga ai Dumsa, Jaiwa, tai wa sai nga jang chyawm gaw, ram gying ai hku shagrau ai hpe hkam la lu ma ai.

Jaiwa kaba ngu ai gaw, nat jaw htung hta na gaw hkyik dik ai wa re. Dumsa shaning law law, kahtawng amyu amyu hta, nat amyu myu hpe jaw jau yu ai wa re. Nat chyum ga hpe hkum tsup hkra shachyaw na tsun lu ai wa re. Manau kaba dum nna, nat shagrang jang, Jaiwa hpe shaga nna majai shangun ma ai. Masum, mali, manga ya nga nna, shani shana ding yang ga n kahtap ai hku shakawn ga tsun mat wa lu ai wa re. Jaiwa wa tsun ai ga hpe chye madat ai Dumsa kaba ni, na latsun su ai Du salang ni mung makau e dung lawm ma ai. Shat sha, malut maya na gan hkring nna malap jang, dai ni hpe npawt hpang san la lu ai.

Dumsa ngu ai wa gaw, nat ni amyu myu hpe chye madat, chye hkungga jaw nawng, machyai chye ai wa re. Dumsa ai lam mung nat langai hte langai, mare kahtawng langai hte langai mung shai nga ai. Nta nhku kata na gumgun gumhpai nat, nta shinggan na ndaw nat ni hpe jaw jau ai lam hte shawa numshang nat ni hpe jaw jau ai lam mung shai nga ai.

Myi htoi ni kaw nat shang wa jang, gari ai hte ga shai mat wa ai. Nat pinra de nhtu nshan hpe lakang nkam shatai nna lung mat wa dan yang, lagaw n rat, n hpye ai. Shi a lahput hpe mung hpun htaw shatai nna grai dai ai nhtu hte lahpaw gindai ni hpe kahtam dan ai. Shi nat shung nga ai ten hta nat ni ra ai lam san la wu ai. Shingrai machyai ngut jang, pinra hta mara da ya ai shanam galep majai jang she nat ni pru mat wa ai.

Dumsa ni hku nna mung, Mu nat hte Jan nat ngu ai nat kaba lahkawng hpe dumsa shagrang gwi ai gaw nau nnga ma ai. Grai yak ai lam re hpe tsun hkai ma ai. Ndai jaw jau ai lam hta, Dumsa wa nat hkungga hpai nna Hkinjawng, Hpunglum yan lahkawng hpe ma woi let lamu hpawtwat de Jan nat hpe dumsa lung wa ra ai. Jan ga e hkungga nawng ngut jang yawng hte hpe bai woi wa chye ra ai. Nchye woi wa, lam e shadam kau jang masum hte kalang ta htan si chye mat ai. Dai rai nna, Hkingjawng wa yan Hpunglum wa Dumsa hpe yu na n kam jang n hkraw ma ai.

Mare masha ni hku nna yawng jawm galaw ai Numshang Nat shagrang ai hpe kahtawng shagu ngu na, ginhtawng ta, yi sun hkauna magam bungli shang wa na hkyen ai ten hta laning mi n law htum kalang galaw ma ai. Dai shaning na hkai nmai lam kaja na matu nat ni hpe jaw jau ai lam rai nga ai. Wa, nga, hkungga jaw jau ra ai hte maren, mare masha yawng jawm shaw na galaw ai poi re.

Dumsa wa hku nna nat hkungga nawng machyai ngut jang sat na wa, nga, ni hpe wudang hta gyit dun tawn ma ai. Shingrai nri hte galun sat ma ai. Sat ngut jang Hkingjawng wa hpe shana ma ai. Shaloi, Hkingjawng wa hku nna nat shan hpe gadoi la wu ai. Matep da ai nat shan hpe lahpaw hpawk koi hta makai, pali hte shajup nna gara nat hpe gara shan jaw jau na nga kumla shakap nna gyit u ai. Ngut jang Hpunglum wa hpe ap ya u ai.

Hpunglum wa mung wan wut, di dun nna dai nat shan hpe shadu bang wa u ai. Yawng hkut jang, shaw la nna gara nat hpe gaw gara nat hkungri, gara kaihtang hta tawn ya na nga nna lahpaw hte shakya let shagu mara ya wu ai. Dai hpang Dumsa wa hpe shana nna, jaw jau hkungga nawng na matu lit ap u ai.

Dumsa wa nat ni hpe shaga, jaw jau machyai ai lam ngut kre jang she shawa numshang nat jaw jau ai lam ngut ai re. Dai shaloi she shawa ni mai lu mai sha ma ai.

Jaw jau ngut ai hpang shani kaw nna, “na-na” ngu ai nat ni hpe hkungga ai lam hpe yawm dik 2-3 ya galaw ma ai. Kahtawng ting hpa amu n mai galaw ai, a sim sha nga ra ma ai. Shana wan shatu nna mare n mai hkawm ai, manang kaw n mai chyai hkawm ai. Ndai aten hta kaga kahtawng na ni mung gadai n sa chyai lu ai. Lama “na-na” ai hpe sa jahten ai ni, mare prang ai ni, n chye nna sa hkrup ai ni hpe rai tim, numshang kaw shaw ra ai nat hkungga ma hkra hpe shaw shangun nna shawa sha ai hkrum ma ai.

Jaba wawt ai ngu ai hpe gaw, nhku kata nat, ndaw nat, shawa numshang nat ni hpe matut mahkai galaw ai lam re. Machyi makaw ten, yaw tawn da ai mayu kasha mai ai htuk ai lam, magam bungli amyu myu pru wa ai lam hta hkan nna, nat ni hpe san diklik yu ai lam re.

Ndai lam hta, shaman ngu ai kawa ni hta na kaji dik ai baw kawa hpe rai tim, shaba lap hpe rai tim lang nna jaba wawt ma ai. Shaman kawa hpe dan la nna jahkraw da ma ai. Dumsa wa nat ni hpe san ai ga hte shaman ga tsun nna wan hta ju dat ai. Kapaw pru wa ai lam hpe yu nna nat ni ra ai lam hpe kamung shapraw la wu ai. Shaba lap hpe gaw, gang je ashep, makyit nna nat ni hpe san let makai ngut ai hpang bai hpran yu nna makyit da ai kade yawng yang hpa tsun mayu ai re nga nna kamung shapraw ma ai. Lama num hpyi na matu jaba wawt ai rai yang, “Hpru ai” nga jang gaw nat ni myit hkrum ai lam re. “Nhpru ai” nga jang gaw nat ni n hkraw ai, n htuk ai, ngu nna num n hpyi ai tawn kau ma ai.

Dai ni na aten hta, nat jaw prat na htung hking ni prai mat ma wa sai. Raitim, manau dum ai lam hpe gaw naw shagrau galaw matut nga ai lam hpe mu lu ai. Nat ni hpe jaw jau ai lam n lawm ai sha, htung hking lam san san hku na galaw nga ma ai. Grau na gaw India Mung, Myen Mung, Miwa Mung hkan bra hkawm nga ai Pawng Yawng myu sha ni hpe makyit mahkai ai lam kaba langai mi hku nna grin nga ai lam re hpe mu mada lu ai re.

Madi shadaw ai lam:

Ndai laika ka lu na matu hpaji jaw, matsun ya ai gaw Du Mahka Kam Htoi re.

Du Mahka Kam Htoi gaw, nat jaw nta kaw kaba wa ai hte maren, nat jaw htung hking lam, prat hte prat n-gup ga hte tsun hkai wa ai Wun Pawng myu sha ni a labau lam ni hpe atsawm chye ai wa re. Bum Du, asuya shiga shabra shapoi dap, mungdaw hte mungdan mung masa lam ni hta shaning law law mu gun hpai lai wa ai Salang Kaba mung re.

1955 ning kaw nna 1965 laman hta Manmaw ginwang, Myitkyina ginwang, Miwa Yunan Mungdaw ni hkan sa du hkawm lu ai shaloi, dai shara hkan na Du ni, Salang ni hkai dan ai n-gup maumwi labau ni hpe “Jinghpaw A Labau Mau Mwi” ngu ai laika buk kasha hku nna 2004 ning hta dip shapraw da sai re.

Npawt : KLN

Kachin Channel 0

MYU SHA LAM 6:10 PM

"Wa Si Hka hta, Majoi Joi Wa" Ngu ai Ga Malai Byin Wa Ai Lam

Mangshi Manau Poi hta Htunghking malu masha sha taw ai sumla /Photo : FB

Shawng de, mare langai mi hta dingla langai gaw nrim rim wa ai ten e..htingbu htingwan de wam hkawm chyai ai da. Dai zawn wam hkawm ai shaloi; wa hkyi kabye hkrup ai da. Wa hkyi kabye hkrup nna kashawt ai hte rau, nga hkyi sumpum hpe mung kabye magra hkrup sai da. Shaloi shi gaw, shi chyu chyu grai pawt nna, wa kasha kabye sai law ngu, marawn jahtau ai da.

Hpang shani rai yang, ang sha-à rai dai shara kaw wa kasha langai si taw ai da. Dai hpe wa kasha madu ni gaw mana de marawn jahtau ai dingla wa kabye sat ai re ngu myit la nna, dai dingla hpe shawa sha ma ai da.( kaja wa nga yang, dai wa chyasi gaw dingla hpe manawn ai wa e sa tawn da ai re da).

✏ Aten ahkying hta hkan nna ga shaga chye ra ai, tinang a pawt mayu ai myit hta n mai machyu ai, tinang hpe manawn ai ni, tinang a hpyen ni gaw galoi mung tinang hte yep re, tinang mi n rai tim, ga shaga shut ai a nhkan e, hka wa ra wa ai ✏

Wa hkyi kabye ai hpe wa kasha kabye sai ngu tsun shut ai sha pyi, hka wa ra ai. Ndai hta grau ahkyak ai lam ni hta gaw grau nna sadi maja let tsun shaga ra ai. Dai majaw, moi na ni gaw, "wa hkyi kabye na lu, wa si hka hta tai na lu" nga nna tsun shadum hkat ma ai...

Ndai ga malai hte lachyum bung nga ai ga malai ni gaw;...

✉ Ga baw ja shaw, ga hta ja da.

✉ Ga tsun ga law, bau dum bau waw.

✉ Udi hta sha ai gaw Uhka, ninggung katut ai gaw Ngai. nga ai ga malai ni rai nga ai law....

Shapawng Yawng Jinghpaw ga malai laika buk, laika man 120

Npawt : Visit

Kachin Channel 0

12 August, 2018

ramma shamu shamawt 9:57 PM

Celebrations International Youth Day 2018 in Myitkyina & Bhamo

Internetnatioan Youth Day 2018 hpe Kachin Youth Union kaw nna woi awn leအ ,Myitkyina hte Manmaw Mare kaba ni hta 2018 August shata 12 ya shani galaw ma ai.

ျမစ္ၾကီးနားျမဳိ႕ မေနာကြင္းမွာ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန တစ္နာရီေလာက္မွ စတင္က်င္းပေသာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာလူငယ္မ်ားေန႕အခမ္းအနားတြင္ ဆရာေပါလ္လုမွ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာလူငယ္မ်ားေန႔အခမ္းအနားသမုိင္းေၾကာင္းေျပာၾကားျခင္း၊ ဆရာမအက္စတာမွ လုံျခဳံေသာလူငယ့္ရပ္ဝန္း ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ေဟာေျပာပုိ႕ခ်ျခင္း,၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔လူငယ္မ်ားအေၾကာင္းေဟာေျပာျခင္း ၊ ဆရာလြမ္တူး(USA Lum Tu) မွ လူငယ္နဲ႔စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ေဟာေျပာျခင္း ၊ ကခ်င္လူရြင္ေတာ္အဖြဲ႕ JUM မွေဖ်ာ္ေျဖ တင္ဆက္ျခင္း ၊တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ား၏ ကျပေဖ်ာ္ေျဖမႈ ၊ ေခတ္ေပၚ႐ုိးရာအကျဖင့္တင္ဆက္ျခင္း၊ DYO လူငယ္မ်ားမွ ဦးေဆာင္ေသာ Action Song အက ကျခင္း ၊ JLH ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕႐ုိးရာအကျဖင့္တင္ဆက္ျခင္း၊ လူငယ္ေရးရာမူဝါဒ မိတ္ဆက္ျခင္းႏွင့္ ေရွးလုပ္ငန္းစဥ္တင္ျပျခင္း၊ လူငယ္လုပ္ရွားမႈဓာတ္ပုံျပပဲြ အစီအစဥ္နွင့္ ရန္ပုံေငြရွာေဖြျခင္းအတြက္ ဓာတ္ပုံေရာင္းျချခင္းမ်ား ျဖင့္စီကားတုိက္ျမုိက္စြာျခင္းပခဲ့ၾကပါသည္။

ပုံကုိ click နိပ္ျပီး အၾကီးခဲ်႕ၾကည့္နုိင္ပါသည္။